ماهور میلاتی

گرایش های بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند

الف: به نژادی:

اصلاح وتهیه ارقام یکی از برنامه های اساسی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند است که قسمتی از این برنامه ها به صورت منسجم و هماهنگ در بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند استان آذربایجان غربی اجرامی شود.گسترش سطح زیر کشت و افزایش روز افزون کشاورزان چغندر کار به علت پر در آمد بودن محصول و اشتغال زای زیاد٬ مجموعه دست اندر کاران را بر آن داشته است که  همه ساله دنبال اصلاح و معرفی ارقام پر محصول و متناسب با شرایط نرمال باشندو از طرفی با وجود این پتانسیل بالقوه در سطح استان و کشور بیم آن میرود که انواع بیماری های ویروسی و قارچی این محصول گسترش یابد .بنابراین اصلاح و تهیه ارقام متحمل و مقاوم به انواع بیماری ها از جمله ریزومانیا ریزوکتونیا و نماتد و انواع مختلف پوسیدگی ها و بیماری های قارچی و باکتریای از اولویت های این بخش و موسسه می باشند. و در این راستا هم طرح های مختلفی چه در گذشته و چه در حال حاضر توسط محققین اجرا می شود.تنش های زنده و غیر زنده از عوامل دیگر محدود کننده محصول چغندر قند هستند و در این زمینه هم طرح های مختلفی در رابطه با شوری و خشکی و آفات اجرا شده و در حال اجرا می باشند.   

ب)به زراعی:

استفاده مفید  از توانمندی و پتانسیل عملکرد یک رقم اصلاحی مستلزم تعیین عوامل به زراعی موثر بر عملکرد رقم می باشد.تاریخ کاشت، تراکم بوته، فاصله بوته ها، فاصله ردیف ها، نیاز کودی ، نیاز آبی ،عمق کاشت، مبارزه با آفات و بیماری های خطرناک ، میزان بذر در هر هکتار و غیره از عوامل مهم به زراعی هستند که هر کدام سهم بسزای درافزایش عملکرد رقم دارند.موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندر قند و بخش تحقیقات چغندر قند استان با همکاری محققین خود طرح های مختلفی را در  رابطه با عوامل به زراعی انجام داده اند و نتایج آنها به صورت گزارشات پژوهشی و نهایی در اختیار علاقمندان قرار گرفته است و همچنین به صورت هفته انتقال یافته ها و روز مزرعه در اختیار بهره برداران قرار گرفته است.به طوری که تاریخ کاشت در استان از نیمه دوم اسفند تا نیمه دوم فروردین و میزان تراکم در حدود 90الی 80 هزار بوته در هکتار توصیه شده است.  برای دستیابی به عملکرد بالا باید فاصله ردیف ها 50سانتی متر و فاصله بوته ها 18الی20 سانتی متر باشد.  

ج)تکنولوژی قند

افزایش راندمان قند در هکتار به همراه عملکرد ریشه دو هدف بسیار مهم و در عین حال مورد نظر اصلاح گران چغندر قند می باشد.بنابراین اصلاح و تهیه یک رقم با در نظر گرفتن این دو صفت صورت می گیرد زیرا قیمت خرید یک تن چغندر قند بر اساس یک جدول دو طرفه تولید ریشه و در صد قند تعیین می شود. برای کارخانجات قند اقام با در صد قند بالا از اهمیت زیادی برخوردار است زیا محصول تولیدی کارخانجات قند و شکر می باشد.محققین تحقیقات چغندر قند در کنار طرح های اصلاحی و به زراعی ٬  طرح های متعددی هم در زمینه افزایش راندمان قند ارقام انجام می دهند و نقش عوامل اصلاحی و زراعی را مورد بررسی قرار می دهند.  

د) تولید پایه های پدری بذر چغندر قند

حفظ و نگهداری خلوص ژنتیکی و قوه نامیه بذر چغندر قند یکی از کار های بسیار مهم همکاران تحقیقات چغندر قند بعد از معرفی رقم به جامعه کشاورزی است .با توجه به اینکه گیاه چغندر قند یک گیاه دو ساله است و در سال اول تولید ریشه و در سال دوم تولید بذر می کند و از آنجا که این گیاه دگر گشن است بنابراین خفظ و نگهداری خلوص ژنتیکی بذر آن اهمیت بسیار زیادی دارد.برای این منظور محل تولید هر یک از پایه ها از هم جدا می باشد.در استان آذربایجان غربی و همدان پایه های پدری و در فیروز کوه پایه های مادری تولید می شود و در نهایت برای تولید بذر هیبرید این دو پایه در اردبیل در کنار هم کشت می شوند.